28jun, 17
VANDIJK advocaten - Arbeids- en rusttijdenregistratie (2):  aanwezigheidsdienst, bereikbaarheidsdienst en oproepdienst (mr. Ynke M.M. Ooykaas)

Inleiding

In het vorige artikel over de arbeids- en rusttijdenregistratie, stond onderstaande vraag met antwoord te lezen:

Vaartijdenboek en arbeids- en rusttijdenregistratie

Vraag: Is het mogelijk dat de bemanning in de rusttijd (de geruste tijd wordt als rusttijd in de registratie opgeschreven), tegelijkertijd in het vaartijdenboek als bemanning vermeld staat?

Dat lijkt niet mogelijk. Immers, vermelding in het vaartijdenboek betekent dat dat personeel werkzaam is en dus actief kan worden ingezet, waardoor er geen sprake is van rusttijd.

Helaas is de inleidende vraag die hoort bij deze casus weggevallen.

Casus

De casus die deze vraag behandelt, is de situatie dat een schipper vaart met een echtpaar dat permanent aan boord verblijft. Tijdens de 2 weken af (die zij normaal gesproken thuis doorbrengen maar bij gebrek aan een woning aan de wal nu aan boord blijven) wil de schipper het echtpaar toch in het vaartijdenboek vermelden, maar dan wel met 14 dagen 24 uurs rusttijd. Mag dit?

Wel of niet vermelden in het vaartijdenboek?

De schipper wil het echtpaar in het vaartijdenboek vermelden omdat hij anders niet aan de vereiste minimumbemanning komt. Officieel is het echtpaar puur als passagier aan boord en kan dus niet in het vaartijdenboek worden vermeld want een passagier telt niet mee voor de  bemanningssamenstelling.

Het is tijdens de reguliere werktijd uiteraard mogelijk om personeel dat werkzaam is als bemanning in het vaartijdenboek te vermelden waarbij ook rusttijd (tijdens de vaart) kan worden genoten. Maar hoe zit dat met personeel dat in de vrije tijd aan boord blijft en dat de schipper graag in het vaartijdenboek wil vermelden?

Mogelijkheden

Er zouden drie opties mogelijk kunnen zijn:

  1. Er is sprake van een bereikbaarheidsdienst.

Bij een bereikbaarheidsdienst moet de werknemer thuis of op het werk aanwezig zijn zodat men bij een oproep direct aan het werk kan. Als er een oproept komt, gelden de gewerkte uren als arbeidstijd. Als er geen oproep komt, gelden de uren dat men bereikbaar moet zijn niet als werktijd.

Nadeel: bereikbaarheidsdienst komt vooral voor in de zorgsector en is alleen toegestaan als daar in de CAO afspraken over zijn gemaakt. Een bereikbaarheidsdienst duurt maximaal 24 uur (dat biedt in dit geval dus geen soelaas). Voor de binnenvaart lijkt deze mogelijkheid onwerkbaar.

 

  1. Er is sprake van aanwezigheidsdienst.

Bij aanwezigheidsdienst moet de werknemer (anders dan bij bereikbaarheidsdienst en consignatie) op de werkplek aanwezig zijn. Aanwezigheidsdienst mag alleen als het werk dat noodzakelijk maakt (zoals de brandweer). Ook de aanwezigheidsdienst moet in de CAO geregeld zijn. Nadeel: een aanwezigheidsdienst duurt maximaal 24 uur en alle uren binnen de aanwezigheidsdienst tellen als arbeidstijd. Voor de binnenvaart lijkt deze mogelijkheid niet werkbaar.

 

  1. Er is sprake van oproepdienst (consignatie).

Bij consignatie kan de werknemer op elke door hem gewenst locatie zijn (thuis aan de wal of thuis aan boord) en in geval van nood worden opgeroepen voor werk (zoals bijvoorbeeld een storingsdienst of pieperdienst). Per 4 weken mag men maximaal 14 dagen oproepbaar zijn (dat past goed binnen een schema van 14 op 14 af. Let op: binnen 4 weken moet de werknemer minimaal 2 maal 2 aaneengesloten dagen niet werken en ook niet oproepbaar zijn. Op die 2 dagen kan er dus ook geen vermelding als bemanning in het vaartijdenboek zijn). Oproepdienst geldt niet als arbeidstijd.

Alhoewel de beschreven situatie (personeel blijft tijdens de vrije tijd aan boord en staat wel in het vaartijdenboek) voor wat betreft de kwalificatie nog lang niet is uitgekristalliseerd, lijkt het de moeite waard om te onderzoeken of het aanmerken van de 2 weken af (bij een situatie dat men aan boord blijft en in het vaartijdenboek vermeld staat) als oproepdienst in de binnenvaart een voor alle partijen werkbare oplossing zou kunnen zijn.

mr. Ynke M.M. Ooykaas

Meer informatie? Neem contact met ons op!